Τι αλλάζει στις πιστοποιήσεις για τις δημόσιες συμβάσεις;

Από  την 1η Οκτωβρίου τέθηκε σε ισχύ ο νέος υπ. αριθμ.5218/2025 Νόμος (ΦΕΚ Α’ 125/14.07.25), παρέχοντας διευκρινίσεις και τελικές αποφάσεις αναφορικά με την ισοδυναμία της Διαπίστευσης που φέρουν οι Φορείς Αξιολόγησης της Συμμόρφωσης επί του υπάρχοντα ν.4412/2016 περί Δημοσίων Συμβάσεων, παρά την ηχηρή ανατροπή που πρόκειται να φέρει όσον αφορά τα κριτήρια συμμετοχής των Οικονομικών Φορέων σε Διαγωνισμούς του Δημοσίου.

Ο νέος νόμος αναφέρει αυτολεξεί ότι «Ισοδύναμος Οργανισμός Αξιολόγησης της Συμμόρφωσης, θεωρείται και αυτός: α) που είναι εγκατεστημένος σε κράτος, που δεν είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, β) είναι διαπιστευμένος από εθνικό οργανισμό διαπίστευσης, που δεν είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Συνεργασίας για τη Διαπίστευση (European Accreditation Multilateral Agreement - EA MLA) ή του Διεθνούς Οργανισμού Διαπίστευσης Εργαστηρίων (International Laboratory Accreditation Cooperation - ILAC) ή της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αναγνώρισης του Διεθνούς Φόρουμ Διαπίστευσης (International Accreditation Forum Multilateral Recognition Agreement - IAF MRA), (παρ. 1Α, άρθρο 56 & άρθρο 284, περί εκθέσεων δοκιμών, πιστοποίησης και άλλων αποδεικτικών μέσων του ν. 4412/2016).

Αξίζει την ιδιαίτερη προσοχή όλων, καθώς η διευκρίνιση αυτή έπεται της υπ. αριθμ.2325/2023 απόφασης του ΣτΕ, με την οποία επιλύονταν ζητήματα του ν. 4412, συμφωνά με την οποία οι οικονομικοί φορείς όφειλαν να προσκομίζουν, ως αποδεικτικά μέσα προς απόδειξη της συμμόρφωσής τους με τα απαιτούμενα πρότυπα-συστήματα διασφάλισης ποιότητας, πιστοποιητικά εκδιδόμενα από φορείς διαπιστευμένους σύμφωνα με τον κανονισμό 765/2008 και όχι από Φορείς που είναι εγκατεστημένοι σε κράτη – μη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή είναι Διαπιστευμένοι από Εθνικούς Οργανισμούς Διαπίστευσης μη εγκατεστημένους σε κράτη μέλη της ΕΕ.

Ο νέος νόμος επί της ουσίας αποσυνδέει τις πιστοποιήσεις των συστημάτων διαχείρισης ποιότητας που αναφέρονται στον προαιρετικό τομέα από τις διατάξεις που διέπουν τον Κανονισμό 765/2008 και αναφέρονται σε πιστοποιήσεις του υποχρεωτικού τομέα ανοίγοντας το δρόμο στην «εξωστρέφεια» σε ότι αφορά τις Διαπιστεύσεις που θα γίνονται αποδεκτές στις Δημόσιες Συμβάσεις, δίνοντας τη δυνατότητα στους Οικονομικούς Φορείς να συμμετέχουν και να κρίνονται επί «ίσοις όροις» σε διαγωνιστικές διαδικασίες, και να μη βρίσκονται υπό την «απειλή» ποινών αποκλεισμού, από έργα και συμβάσεις στα οποία έχουν κάθε δικαίωμα συμμετοχής, εφόσον πληρούν τα απαιτούμενα στο σύνολο κριτήρια της Διαδικασίας.

Είθισται στις Δημόσιες Συμβάσεις, επεκτείνοντας τις προβλέψεις του Κανονισμού 765/2008 και στον προαιρετικό τομέα να επιβάλλεται επί ποινή αποκλεισμού οι συμμετέχοντες Οικονομικοί Φορείς να έχουν στη κατοχή τους Πιστοποιητικά που φέρουν κρατική Διαπίστευση από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Ε.ΣΥ.Δ, ή Πιστοποιητικά από ισοδύναμους με το Ε.ΣΥ.Δ Φορείς, όπου μέχρι σήμερα «ισοδύναμος» θεωρείτο μόνο εκείνος ο Φορέας, ο οποίος ήταν εγκατεστημένος σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ήταν διαπιστευμένος από εθνικό οργανισμό διαπίστευσης, που ήταν εγκατεστημένος σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Συνεργασίας για τη Διαπίστευση (EA MLA) ή του Διεθνούς Οργανισμού Διαπίστευσης Εργαστηρίων (ILAC) ή της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αναγνώρισης του Διεθνούς Φόρουμ Διαπίστευσης (IAF MRA). Αίρεται λοιπόν η διάκριση μεταξύ Φορέων Διαπίστευσης από τις Διαγωνιστικές Διαδικασίες και ως συνέπεια αυτής της άρσης, ο κάθε Οικονομικός Φορέας μπορεί να απευθύνεται σε Οργανισμούς / Φορείς Πιστοποίησης της επιλογής του προκειμένου να λάβει την επιθυμητή ή απαιτούμενη Πιστοποίηση, για την επιχείρηση του, ανεξαρτήτως φερόμενης Διαπίστευσης επί του Πιστοποιητικού.

Χωρίς Διακρίσεις, ίσης μεταχείρισης, κοινής αποδοχής, τόσο για τους Διαγωνιζομένους, όσο και για τους Φορείς & Οργανισμούς Αξιολόγησης της Συμμόρφωσης, αυτά ορίζει ο ν.5218/2025 και εμείς τον καλωσορίζουμε καθώς ο Φορέας Swiss Approval στηρίζει διαχρονικά την «εξωστρέφεια», ακολουθώντας τον δύσκολο δρόμο στον Τομέα των Διαπιστεύσεων, εφόσον έχει επιλέξει τα τελευταία δέκα έτη τουλάχιστον, να αξιολογείται παράλληλα και από ξένους Φορείς Διαπίστευσης, πέραν του Εθνικού Συστήματος Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ), κατακτώντας Διεθνείς Διαπιστεύσεις για το Πρότυπο ΕΝ17021, στο οποίο υπάγονται τα Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας.